Việc thờ cúng đã trở thành một nét đẹp trong văn hóa tâm linh giúp thể hiện ý nghĩa uống nước nhớ nguồn, biết ơn các bậc gia tiên, tiền tổ,… và gia đình nào cũng phải có một bàn thờ. Tuy nhiên Kyhainam thấy rằng có rất nhiều người thắc mắc Trên bàn thờ gia tiên gồm những gì thì đầy đủ nhất và đủ phong thủy nhất để có thể mang lại may mắn, tài lộc cũng như thể hiện được sự hiếu nghĩa vẹn toàn nhất. Không phải gia chủ nào cũng hiểu hết và nắm rõ cách bài trí cũng như ý nghĩa của những vật phẩm trên bàn thờ.
1, Tại sao cần tìm hiểu trên bàn thờ gia tiên gồm những gì?
Bàn thờ gia tiên được xem là “ngôi nhà” của người đã khuất, là cầu nối tâm linh giữa con cháu và ông bà tổ tiên. Một bàn thờ được bài trí đầy đủ, gọn gàng và sạch sẽ không chỉ thể hiện lòng hiếu thảo, sự thành kính của gia chủ mà còn mang ý nghĩa phong thủy sâu sắc.
Trên bàn thờ gia tiên gồm những gì có quan trọng không?
Có thể nói là cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên, nhiều người hiện nay lập bàn thờ gia tiên chỉ bày trí rất đơn giản, nhiều gia đình trẻ thậm chí khi làm nhà hay mua nhà còn không quá quan trọng cũng như nhìn vào bàn thờ gia tiên rất đơn sơ, kể cả nhà đẹp cũng chỉ có một bàn thờ chỉ gồm giá gương, bài vị cũng như một số đồ vật khác chứ không đầy đủ. Một phần là vì tình trạng đất chật, nhà hẹp và không đủ diện tích làm phòng thờ hay làm một bàn thờ to, đẹp đầy đủ và một phần là vì càng ngày những lứa trẻ sau càng ít tìm hiểu về vấn đề phong thủy, tâm linh và những giá trị văn hóa truyền thống. Nếu không tìm hiểu và bài trí bàn thờ đầy đủ thì càng về sau văn hóa thờ cúng càng bị phai nhạt dần.
2, Trên bàn thờ gia tiên gồm những gì?

Tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và diện tích không gian thờ cúng (bàn thờ treo tường hay tủ thờ, sập thờ), số lượng vật phẩm có thể khác nhau. Tuy nhiên, một bộ đồ thờ cơ bản và đầy đủ thường bao gồm những vật phẩm chính sau đây:
Trên bàn thờ gia tiên gồm những gì thì đầy đủ nhất?
Bát hương
Là vật phẩm cực kỳ linh thiêng và được coi là nơi các vị thần linh, gia tiên giáng ngự. Bát hương thường được làm theo một bộ 3 bát hương hoặc loại 1 bát:
- Loại 3 bát hương: Bát ở giữa to nhất thờ Thần linh, Thổ công; hai bát bên cạnh thờ Gia tiên và Bà Cô, Ông Mãnh. Dành cho những bàn tờ to đẹp, mang đầy đủ ý nghĩa tâm linh khi thờ cúng.
- Loại 1 bát hương: Với gia đình trẻ hoặc bàn thờ nhỏ, có thể thờ chung Thần linh và Gia tiên (tuy nhiên thờ 3 bát vẫn được khuyến khích hơn).
Có thể đặt vị trí bát hương ở chính giữa trung tâm của bàn thờ, với loại 3 bát thì hai bát nhỏ ở hai bên bát to.
Di ảnh thờ
Là chân dung của người đã khuất mà gia đình thờ cúng. Bài trí theo quy tắc “Nam tả – Nữ hữu” (Nam bên trái, Nữ bên phải theo hướng từ trong bàn thờ nhìn ra). Nếu gia đình thờ ông bà tổ tiên chung (gọi là thờ vọng) mà không có di ảnh cụ thể, có thể thay thế bằng bài vị hoặc ngai thờ.
Ngai thờ, khán thờ
Thường được bày trí ở những bàn thờ rộng hoặc nhà trưởng trai, trưởng họ là chủ yếu. Một bộ sẽ gồm:
- Ngai thờ: Là vật giống như chiếc nghế (ngai) Thường đặt ở vị trí cao nhất, sâu nhất trên bàn thờ, tượng trưng cho chiếc ghế cao quý của tổ tiên.
- Khán thờ: là vật có hai cánh cửa có thể đóng mở và bên trong đặt bài vị của tổ tiên mang ý nghĩa để bảo vệ linh hồn tổ tiên.
Bộ tam sự/ ngũ sự
Đây là tên gọi của một bộ gồm những vật phẩm cần thiết như lư hương, đỉnh đồng, chân nến, đôi hạc trang trí,… Mỗi bàn thờ có thể bày trí một bộ tùy theo diện tích và điều kiện của gia chủ:
- Bộ tam sự: gồm lư hương, đôi hạc hoặc lư hương, đôi chân nến.
- Bộ ngũ sự: gồm lư hương, đôi hạc, đôi chân nến.
Bộ cốc chén (kỷ nước)
Bàn thờ nào cũng cần phải có một bộ này để đựng nước, rượu trên bàn thờ. Sẽ có một cốc đựng nước và một bộ có 3 hoặc 5 chén nước nhỏ. Mỗi bộ lại có một ý nghĩa riêng:
- 3 Chén: Tượng trưng cho sự thành tâm của gia chủ dâng lên Thần linh, Gia tiên, Bà cô Ông mãnh.
- 5 Chén: Đại diện cho ngũ hành hoặc ngũ thường (Nhân – Nghĩa – Lễ – Trí – Tín).
Các vật phẩm kèm thêm của bộ này gồm có nậm rượu, bình nước,…
Các vật phẩm đựng đồ thờ cúng
Một số vật phẩm cần thiết như bộ bát đũa thờ, mâm đồng, đĩa đựng đồ thờ,… Nếu không có mâm đồng thì có thể thay bằng đồ gốm sứ hay đĩa đựng lễ vật. Với loại bàn thờ nhỏ chỉ có một mâm thì đặt giữa bàn thờ, trước bát hương còn loại bàn thờ rộng thì mâm đặt giữa to nhất và đựng trầu cau, tiền vàng mã còn các mâm nhỏ đặt bánh kẹo, lễ vật khác,…
Lọ hoa, lộc bình
Lọ hoa đặt hướng Đông (bên trái theo hướng nhìn vào), mâm quả đặt hướng Tây (bên phải). Ngày nay, nhiều gia đình đặt 2 lọ hoa đối xứng hai bên để tạo sự cân đối (lọ lộc bình). Có thể chỉ sử dụng lọ hoa hoặc lộc bình mà thôi chứ không cần thiết phải bày trí cả hai.
Một số vật phẩm khác
- Đèn thờ: có thể mua đèn thái cực, lưỡng nghi,… rồi bày trí trên bàn thờ ở phía trong gần sát tường.
- Ống đựng hương dùng đựng hương, nhang để tiện thắp khi hành lễ.
- Chóe, đài thờ: dùng để đựng muối, gạo và rượu khi hành lễ. Một bộ chóe thờ có 3 đài thờ để đựng.
3, Trên bàn thờ gia tiên gồm những gì và bày trí thế nào?

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ vật phẩm, việc sắp xếp đúng vị trí là vô cùng quan trọng và có thể bày trí theo trục từ trong ra ngoài:
- Lớp trong cùng: Ngai thờ/Khám thờ rồi đến Di ảnh/Bài vị
- Lớp thứ 2: bày trí đỉnh đồng, hai bên là đôi hạc và bộ chân nến, đèn,…
- Lớp thứ 3: Lớp trung tâm bàn thờ chỉ bày trí bát hương. Bát hương phải luôn được đặt cố định, vững chãi, hạn chế xê dịch tối đa. Mặt nguyệt của bát hương hướng ra ngoài.
- Lớp thứ 4: Kỷ nước, chén nước, chóe thờ. Có thể bày trí các đài thờ bên cạnh bát hương để làm cân đối không gian trên bàn thờ.
- Lớp ngoài cùng: Mâm đồng, lọ hoa ống hương,… sắp xếp sao cho cân đối.
4, Kết luận
Hy vọng qua bài viết này đã giải đáp được thắc mắc “Trên bàn thờ gia tiên gồm những gì” và biết cách sắp xếp sao cho hợp lý, chuẩn phong thủy. Việc chăm chút cho bàn thờ gia tiên không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để gia chủ gieo trồng phước đức, cầu mong sự bình an và thịnh vượng cho cả gia đình. Các bạn cũng nên lau dọn bàn thờ thường xuyên (bao sái) vào các ngày rằm, mồng một hoặc dịp cuối năm để không gian thờ tự luôn thanh tịnh và trang nghiêm. Bạn muốn tăng nên sự phong thủy và thịnh vượng cho gia đình có thể đốt nụ trầm hương lên đặt vào đĩa đốt, đặt lên bàn thờ. Gia chủ sẽ có được sự may mắn.
Một số câu hỏi thường gặp
Một bàn thờ nhỏ có thể có di ảnh, bát hương, lọ hoa, mâm hoặc đĩa bày lễ vật, kỷ chén, đèn thờ (hoặc chân nến), ống cắm hương, và một bộ ấm chén nhỏ
Đồ thờ cúng cốt ở lòng thành và sinh khí. Đồ giả là “vật chết”, không tốt cho phong thủy. Nên dùng hoa tươi và quả tươi.

